نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای روابط بین الملل از دانشگاه تهران

چکیده

از جمله شروط اساسی اجرای موفقیت آمیز برنامه های دیپلماسی عمومی، میزان مهیا بودن جامعه مخاطب است. به عبارت دیگر، فارغ از کیفیت عملکرد نهادهای عامل، درصد توفیق یا ناکامی یک برنامه دیپلماسی عمومی تا حد زیادی بستگی به شرایط خاص محیط اجرای آن دارد که توجه دقیق به این شرایط برای طراحان و سیاست گذاران دیپلماسی عمومی بسیار حیاتی است. لبنان محیطی مناسب و پذیرا برای اجرای برنامه های دیپلماسی عمومی و اعمال نفوذ نرم افزاری دولت های خارجی  محسوب می شود که فهم چرایی این مساله در دستور کار مقاله حاضر قرار دارد. نگارنده در فرضیه خود از چهار عامل ساختار طایفه­ای جامعه، دولت ضعیف، فضای گشوده فرهنگی و اقتصاد ناکارآمد نام می برد که در مجموع لبنان را به بستری اید ه آل برای حضور نهادهای دولتی و غیردولتی خارجی و انجام آزادانه فعالیت های دیپلماسی عمومی مبدل می سازند. نگارنده با سفر به لبنان و بررسی میدانی موضوع، این فرضیه را در ارتباط با دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران مورد سنجش قرار داده و ضمن اثبات فرضیه بدین نتیجه رسیده است که موفقیت چشم گیر دیپلماسی عمومی ایران در لبنان  علاوه بر فعالیت نهادهای ایرانی، تا حد زیادی ناشی از شرایط خاص جامعه لبنان با محوریت چهار عامل مذکور بوده است. در نظر گرفتن این عوامل و مقایسه آنها با وضعیت سایر کشورها می تواند رهنمودهای کارگشایی را به منظور طراحی راهبردهای موفق دیپلماسی عمومی در اختیار مسئولان  سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران قرار دهد.

کلیدواژه‌ها