نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

 با پایان جنگ جهانی اول و فروپاشی امپراتوری عثمانی، کشورهای جدیدی در خاورمیانه پا به عرصه وجود گذاشتند که همگی ساکنان آن اعراب بودند. اما این کشورهای جدیدالتاسیس هیچ یک متناسب با ساختار جهانی از جمله واحد کشور- ملت نبودند و هنوز هم علی­رغم داشتن حکومت های مستقل از این مرحله دور هستند. با این وجود به نظر نویسنده در این منطقه از خاورمیانه ناسیونالیسمی پا گرفت که برای اعراب جاذبه خاصی داشت و پژوهشگران از آن به عنوان پان عربیسم نام می برند. اساسا وضعیت ثنوی میان ناسیونالیسم فراگیر، تنها یکی از چند وضعیت ثنوی حاکم بر کشورهای منطقه بوده است. نویسنده معتقد است در این منطقه حداقل دو وضعیت ثنوی دیگر نیز قابل تشخیص است. ثنویت رادیکالیسم و انقلابی گری از یک سو و محافظه­ کاری از دیگر سو و بالاخره، ثنویت سنت و تجدد در عام­ ترین مفهوم آن. اما این تفاوت نباید منجر به این نتیجه گیری شود که کشورهای متمایل به رادیکالیسم به تمامی، مظهر تجدد در میان اعراب هستند و بالعکس کشورهای محافظه کار نمایندگان سرسخت سنت به شمار می آیند. تلاش این مقاله برآن است که ثنویت های سه گانه با شرح و تفصیل بیشتری در میان کشورهای عربی و همچنین به نوعی دیگر در اسراییل مورد بررسی و مداقه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها