نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

خلیج فارس به دلیل ویژگی های خاص و ذاتی خود در فرایند تاریخی تحولات همیشه مهم و مسئله ساز بوده است و همین امر موجب شکل گیری سیستم تابع خلیج فارس شده است. سؤالی که نویسنده مطرح می سازد این است که علل تعارضات منطقه ای در سیستم تابع خلیج فارس چیست و آیا می توان آن را به ناکارایی های سیستم کنترل نظم در سیستم تابع خلیج فارس نسبت داد و علت اصلی برخوردها و تعارضات را وجود قدرتهای مداخله گر برشمرد؟ به نظر نویسنده نگرش نوین در مورد مطالعات منطقه ای چارچوب تحلیل را از همه کشورهای منطقه به سمت مطالعه تعداد محدودی از آنها در سیستم تابع سوق می دهد و سپس بر اساس بررسی های بعدی مقایسه ای میان بخش های داخلی، منطقه ای مسلط و کنش متقابل میان آنها مد نظر قرار می گیرد. سیستم تابع دارای بخش مرکزی، پیرامونی و مداخله گر است. از جمله کشورهایی که در این بررسی مطرح می شوند؛ ایران، عراق و عربستان سعودی هستند که متغیرهای مختلف موجود در شکل گیری سیاست خارجی آنها و همچنین محیط داخلی و ویژگی های ژئواستراتژیکی موثر هر یک مورد بررسی قرار می گیرد. بر اساس اسن متغیرها، شکل گیری رفتارهای خارجی در سیستم تابع خلیج فارس از بعد کلان سیستمی مطرح می گردد و در آن به منابع سرزمینی، ایدئولوژیکی، امنیتی، اقتصادی و ساختار سیستمی اشاره می گردد و در آخر تعارضات منطقه ای از بعد سطح مورد تحلیل قرار می گیرد.

کلیدواژه‌ها