نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران

چکیده

تلاش جهت دستیابی به منافع و اهداف ملی از بدیهی ترین اقداماتی است که کشورها را جهت تحقق آن به رقابت وا می دارد. از همین رو عربستان سعودی و ایران به عنوان دو رقیب منطقه ای در چند دهه گذشته به دنبال این بوده­اند تا با استفاده از ظرفیت های ژئوپلیتیکی خود قلمرو نفوذشان را در کشورهای اسلامی توسعه دهند لذا در استراتژی هر دو کشور، بهره گیری از وزن ژئوپلیتیکی و متغیرهای افزاینده این وزن جهت اعمال فشار بر یکدیگر، دارای اهمیت بالایی است؛ که به نظر می رسد عربستان در بکارگیری این ظرفیت ها علیه ایران موفق تر عمل نموده است. هدف این مقاله بررسی نقش عوامل ژئوپلیتیکی موثر عربستان بر امنیت ملی ج.ا.ایران می باشد. سوال مقاله این است که بنیان­های ژئوپلیتیکی ارتقا دهنده وزن عربستان که بر روابط دو کشور اثرگذارند چیست؟ و چه تاثیری بر امنیت ملی ج.ا.ایران دارد؟ نتیجه حاصله نشان از آن دارد که عواملی نظیر موقعیت جغرافیایی عربستان به همراه ذخایر انرژی و درآمدهای حاصل از آن و همچنین نقش مرکزیت جهان اسلام، در ارتقا وزن ژئوپلیتیکی عربستان سعودی نقش بی­بدیلی داشته و بهره­گیری از همین عوامل، امنیت ملی ج.ا.ایران در سه عرصه داخلی، منطقه ای و جهانی را با چالش مواجه ساخته است.

کلیدواژه‌ها